Naar aanleiding van het nieuws dat de Haagse (inmiddels ex-)wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui worden verdacht van corruptie, komen de landelijke coalitiepartijen CDA en ChristenUnie nu met het plan voor een verplicht integriteitsonderzoek voor kandidaat-wethouders. Ook D66 en de VVD zijn positief.
Op dit moment is een integriteitsonderzoek nog niet verplicht. Sommige gemeenten doen het al wel, soms ook bij de benoeming van raadsleden, maar de meeste gemeenten doen er nog niets mee. Ook Den Haag kent een dergelijke toets nog niet, al heeft waarnemend burgemeester Johan Remkes inmiddels aangekondigd dat hij de overgebleven wethouders alsnog wil laten screenen.
Minister Ollongren werkt al enige tijd aan wetgeving om het voor kandidaat-wethouders te verplichten om, voordat zij benoemd worden, een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) aan te vragen. Daarnaast worden er op dit moment gedragscodes voor kandidaat-bestuurders ontwikkeld.
Met een verplichte integriteitstoets willen CDA en CU de onderzoekers nu ook laten kijken naar functies in het verleden, nevenfuncties en andere mogelijke kwetsbaarheden. Deze verplichte toets zou voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 ingevoerd moeten zijn.
Waarom een VOG niet ver genoeg gaat
Vanuit Hoffmann onderschrijven we de plannen van CDA en CU. Wij pleiten er al langere tijd voor om bij de screening van kandidaten voor functies met een hoog afbreukrisico verder te gaan dan het opvragen van een VOG.
Bij een VOG draait het immers alleen om strafrechtelijke veroordelingen van de kandidaat, terwijl er allerlei andere redenen kunnen zijn waarom een kandidaat integriteitsrisico’s loopt. Risico’s die niet blijken uit een VOG, zoals het risico op belangenverstrengeling, verkeerd declaratiegedrag, vriendjespolitiek of zelfs corruptie.
Uiteraard erkennen wij bij Hoffmann ook het belang van een VOG, maar een degelijke integriteitstoets bestaat uit veel meer onderdelen.
Integriteitstoets à la Hoffmann
Hoffmann voert veel integriteitstoetsen uit. Wij screenen kandidaten voor het bedrijfsleven en voor (semi-)publieke organisaties, waaronder diverse gemeenten. Daarbij stemmen wij de aard, inhoud en diepgang van de screening altijd af op de te beheersen integriteitsrisico’s, het afbreukrisico en het risicoprofiel van de functie.
Voor de functie van wethouder vragen wij daarbij niet alleen een VOG op, maar doen wij ook onderzoek in openbare bronnen èn voeren wij persoonlijke gesprekken met de kandidaat. Daarnaast voeren wij gesprekken met referenten, zowel uit het zakelijk leven als uit bijvoorbeeld het verenigingsleven van de kandidaat. Altijd met een goede afweging van de privacy van de kandidaat. Daarbij richten wij ons op het risico van financiële kwetsbaarheid, ongewenste beïnvloeding/onafhankelijkheid en potentiële belangenverstrengeling.
Overigens hoeft het feit dat er risico’s worden gevonden niet direct te betekenen dat een kandidaat-wethouder ook niet benoemd kan worden. Maar met de resultaten van een dergelijk onderzoek in handen kan de gemeenteraad dan wel in gesprek met een kandidaat. En daarmee wordt de kans op incidenten die het aanzien van de politiek schaden aanzienlijk verkleind.
Meer informatie?
Heeft u vragen over dit onderwerp? Of wilt u kandidaten door ons laten screenen?
Neem dan gerust contact met ons op.
We zijn u graag van dienst.
